Органічні сонячні фотоелементи: проґрес, виклики, перспективи
1193–1216 (2025)
PACS numbers: 72.40.+w, 73.50.Pz, 81.05.Fb, 84.60.Jt, 88.40.fc, 88.40.hj, 88.40.jr
Отримано 5 червня 2025 р.; після доопрацювання — 8 червня 2025 р.
Сучасний світ стикається зі зростаючим попитом на енергію та нагальною потребою у пом'якшенні наслідків зміни клімату, що вимагає переходу до чистих і сталих джерел енергії. Сонячна енергія, зокрема фотоелектричні технології, є багатообіцяючим рішенням. Органічні сонячні фотоелементи (ОСФЕ) пропонують унікальні переваги, такі як легка вага, гнучкість, напівпрозорість, низька вартість виробництва та швидкий час окупности енергії. Незважаючи на початкову низьку ефективність, останні досягнення привели до лабораторної ефективности у понад 20%. Сучасні наукові групи зосереджують свою увагу на поліпшенні основних параметрів за рахунок синтези нових сполук, конструкторської та технологічної модернізації архітектури. В огляді надається всебічна аналіза поточного стану ОСФЕ, що охоплює останні досягнення в матеріялознавстві, еволюцію архітектур пристроїв, вирішення проблем стабільности та проґрес у виробництві та масштабованості. Цей огляд детально розглядає різні матеріяли, що використовуються в ОСФЕ, зокрема еволюцію полімерних донорів і появу донорів малих молекул, а також повністю полімерних сонячних фотоелементів. Також обговорюються різні архітектури пристроїв — від простих одношарових і двошарових структур до більш складних тандемних ОСФЕ, а також важливість функціональних шарів. Кожна архітектура розглядається з точки зору її переваг, обмежень і впливу на продуктивність пристрою. Крім того, в огляді надаються перспективи майбутнього розвитку ОСФЕ, зосереджені на подальшій розробці похідних фуллерену, вдосконаленні тандемних архітектур, проґресі в донорних полімерах та інтерфейсних шарах, масштабованих технологіях виготовлення та інтеґрації з іншими фотоелектричними технологіями, такими як перовськітні сонячні фотоелементи.
КЛЮЧОВІ СЛОВА: органічні сонячні фотоелементи, фуллерен, донор, акцептор, гетероперехід, екситон
ЛІТЕРАТУРА
- K. Attanayake, I. Wickramage, U. Samarasinghe, Y. Ranmini, S. Ehalapitiya, R. Jayathilaka, and S. Yapa, PLoS ONE, 19, Iss. 6: e0299807 (2024); https://doi.org/10.1371/journal.pone.0299807
- ‘What is the sustainable energy transition and why is it key to tackling climate change?’, UNDP Climate Promise (n.d.) (2024); https://climatepromise.undp.org/news-and-stories/what-sustainable-energy-transition-and-why-it-key-tackling-climate-change
- Martin, ‘Climate Change’, United Nations Sustainable Development (n.d.); https://www.un.org/sustainabledevelopment/climate-change/
- U. Nations, ‘Renewable Energy — Powering a Safer Future’, United Nations (n.d.); https://www.un.org/en/climatechange/raising-ambition/renewable-energy
- ‘Net Zero by 2050’, IEA (n.d.) (2021); https://www.iea.org/reports/net-zero-by-2050
- Neeraj Pandey and Amit Shrivastava, JoMSD, 12, Iss. 01: 1 (2025); https://journals.stmjournals.com/jomsd/article=2025/view=197523/
- C. Bates, Solar Reviews (2024); https://www.solarreviews.com/blog/organic-solar-cells
- Yang Li, Wei Huang, Dejiang Zhao, Lu Wang, Zhiqiang Jiao, Qingyu Huang, Peng Wang, Mengna Sun, and Guangcai Yuan, Molecules, 27, No. 6: 1800 (2022); https://doi.org/10.3390/molecules27061800
- Lei Zhu, Ming Zhang, Jinqiu Xu, Chao Li, Jun Yan, Guanqing Zhou, Wenkai Zhong, Tianyu Hao, Jiali Song, Xiaonan Xue, Zichun Zhou, Rui Zeng, Haiming Zhu, Chun-Chao Chen, Roderick C. I. MacKenzie, Yecheng Zou, Jenny Nelson, Yongming Zhang, Yanming Sun, and Feng Liu, Nature Materials, 21, No. 6: 656 (2022); https://doi.org/10.1038/s41563-022-01244-y
- Xiang Xu, Dongxu Li, Jun Yuan, Yonghua Zhou, and Yingping Zou, Energy Chem., 3, No. 1: 100046 (2021); https://doi.org/10.1016/j.enchem.2020.100046
- P. Ding, D. Yang, S. Yang, and Z. Ge, Chemical Society Reviews, 53, No. 5: 2350 (2024); https://doi.org/10.1039/D3CS00492A
- Jiehao Fu, Qianguang Yang, Peihao Huang, Sein Chung, Kilwon Cho, Zhipeng Kan, Heng Liu, Xinhui Lu, Yongwen Lang, Hanjian Lai, Feng He, Patrick W. K. Fong, Shirong Lu, Yang Yang, Zeyun Xiao, and Gang Li, Nature Communications, 15, No. 1: 1830 (2024); https://doi.org/10.1038/s41467-024-46022-3
- Shiyan Zhu, Highlights in Science, Engineering and Technology, 125: 155 (2025); https://doi.org/10.54097/ak4vgb06
- Chen Yang, Qiao Wang, Yufa Hou, Yifan Yang, Wenfei Shen, and Jianguo Tang, Energy & Fuels, 39, No. 18: 8706 (2025); https://doi.org/10.1021/acs.energyfuels.5c00715
- Mitsunori Nagahara, Huynh Thi Cam Tu, and Keisuke Ohdaira, Jpn. J. Appl. Phys., 64, No. 6: 06SP05 (2025); https://doi.org/10.35848/1347-4065/add168
- Weitao Qi, Xiyue Yuan, Yuanqi Liu, Shutao Yang, Yunsha Chu, Fan Qian, Lingpeng Yan, Zhenguo Wang, Chunhui Duan, Qun Luo, and Chang-Qi Ma, Science China Materials, 68, No. 5: 1435 (2025); https://doi.org/10.1007/s40843-024-3156-6
- Ardalan Armin, Wei Li, Oskar J. Sandberg, Zuo Xiao, Liming Ding, Jenny Nelson, Dieter Neher, Koen Vandewal, Safa Shoaee, Tao Wang, Harald Ade, Thomas Heumüller, Christoph Brabec, and Paul Meredith, Advanced Energy Materials, 11, No. 15: 2003570 (2021); https://doi.org/10.1002/aenm.202003570
- Nan Wei, Yawen Guo, Haoming Song, Yahui Liu, Hao Lu, and Zhishan Bo, ChemSusChem., 18, No. 6: e202402169 (2025); https://doi.org/10.1002/cssc.202402169
- Kang An, Wenkai Zhong, Feng Peng, Wanyuan Deng, Ying Shang, Huilei Quan, Hong Qiu, Cheng Wang, Feng Liu, Hongbin Wu, Ning Li, Fei Huang, and Lei Ying, Nature Communications, 14: 2688 (2023); https://doi.org/10.1038/s41467-023-38306-x
- Wen-Shuo Du, Gong Wang, Yun-Fei Li, and Yu Yu, Frontiers in Physics, 12: 1378909 (2024); https://doi.org/10.3389/fphy.2024.1378909
- G. Yu, J. Gao, J. C. Hummelen, F. Wudl, and A. J. Heeger, Science, 270, No. 5243: 1789 (1995); https://doi.org/10.1126/science.270.5243.1789
- Jan C. Hummelen, Brian W. Knight, F. LePeq, Fred Wudl, Jie Yao, and Charles L. Wilkins, J. Org. Chem., 60, No. 3: 532 (1995); https://doi.org/10.1021/jo00108a012
- P. R. Berger and M. Kim, Journal of Renewable and Sustainable Energy, 10, No. 1: 013508 (2018); https://doi.org/10.1063/1.5012992
- Amit Kumar, Smrity Ratan, Deepak Kumar Jarwal, Ashwini Kumar Mishra, Chandan Kumar, Abhinav Pratap Singh, Bratindranath Mukherjee, and Satyabrata Jit, Mater. Res. Express, 6, No. 11: 115514 (2019); https://doi.org/10.1088/2053-1591/ab4708
- Jicheng Yi, Guangye Zhang, Han Yu, and He Yan, Nature Reviews Materials, 9, No. 1: 46 (2023); https://doi.org/10.1038/s41578-023-00618-1
- Ramasamy Ganesamoorthy, Govindasamy Sathiyan, and Pachagounder Sakthivel, Solar Energy Materials and Solar Cells, 161: 102 (2017); https://doi.org/10.1016/j.solmat.2016.11.024
- Christian B. Nielsen, Sarah Holliday, Hung-Yang Chen, Samuel J. Cryer, and Iain McCulloch, Accounts of Chemical Research, 48, No. 11: 2803 (2015); https://doi.org/10.1021/acs.accounts.5b00199
- Hemlata Bisht, Abhinav Pratap Singh, Satyabrata Jit, and Hirdyesh Mishra, Journal of Luminescence, 258: 119808 (2023); https://doi.org/10.1016/j.jlumin.2023.119808
- Andrew Wadsworth, Maximilian Moser, Adam Marks, Mark S. Little, Nicola Gasparini, Christoph J. Brabec, Derya Baran, and Iain McCulloch, Chemical Society Reviews, 48, No. 6: 1596 (2019); https://doi.org/10.1039/C7CS00892A
- Fullerene vs Non-Fullerene Acceptors for OPVs (Ossila); https://www.ossila.com/pages/fullerene-vs-non-fullerene-acceptors
- Application of Non-Fullerene Acceptors in Organic Solar Cells (Ossila); https://www.ossila.com/pages/non-fullerene-acceptors-in-organic-solar-cells
- Bei Wang, Yingying Fu, Chi Yan, Rui Zhang, Qingqing Yang, Yanchun Han, and Zhiyuan Xie, Frontiers in Chemistry, 6: Article 198 (2018); https://doi.org/10.3389/fchem.2018.00198
- Emily M. Speller, Andrew J. Clarke, Nicholas Aristidou, Mark F. Wyatt, Laia Francàs, George Fish, Hyojung Cha, Harrison Ka Hin Lee, Joel Luke, Andrew Wadsworth, Alex D. Evans, Iain McCulloch, Ji-Seon Kim, Saif A. Haque, James R. Durrant, Stoichko D. Dimitrov, Wing C. Tsoi, and Zhe Li, ACS Energy Letters, 4, No. 4: 846 (2019); https://doi.org/10.1021/acsenergylett.9b00109
- Wei Liu, Xiang Xu, Jun Yuan, Mario Leclerc, Yingping Zou, and Yongfang Li, ACS Energy Letters, 6, No. 2: 598 (2021); https://doi.org/10.1021/acsenergylett.0c02384
- ITIC & Derivatives as OPV Acceptors (Ossila); https://www.ossila.com/pages/itic-and-derivatives-as-opv-acceptors
- ITIC (Ossila); https://www.ossila.com/products/itic
- Y6 in Solar Cells: Structure, Benefits, Alternatives and Donors (Ossila); https://www.ossila.com/pages/what-are-y6-acceptors
- Y6, BTP-4F (Ossila); https://www.ossila.com/products/y6
- Congqi Li, Xiaobin Gu, Zhihao Chen, Xiao Han, Na Yu, Yanan Wei, Jinhua Gao, Hao Chen, Meng Zhang, Ao Wang, Jianqi Zhang, Zhixiang Wei, Qian Peng, Zheng Tang, Xiaotao Hao, Xin Zhang, and Hui Huang, Journal of the American Chemical Society, 144, No. 32: 14731 (2022); https://doi.org/10.1021/jacs.2c05303
- Feng Liu, Wei Zhao, John R. Tumbleston, Cheng Wang, Yu Gu, Dong Wang, Alejandro L. Briseno, Harald Ade, and Thomas P. Russell, Advanced Energy Materials, 4, No. 5: 1301377 (2014); https://doi.org/10.1002/aenm.201301377
- Miao Zhang, Jian Wang, Qiaoshi An, Xiaoling Ma, Zhenghao Hu, Jianxiao Wang, and Fujun Zhang, World Journal of Nanoscience and Nanotechnology, 1: Article 1002 (2018); https://www.medtextpublications.com/open-access/development-history-of-ternary-organic-solar-cells-47.pdf
- What Are Non-Fullerene Acceptors? (Ossila); https://www.ossila.com/pages/what-are-non-fullerene-acceptors
- Haruto Maruhashi, Takeo Oku, Atsushi Suzuki, Tsuyoshi Akiyama, and Yasuhiro Yamasaki, AIP Conf. Proc., 1649: 89 (2015); https://doi.org/10.1063/1.4913550
- Peixi Wu, Yuwei Duan, Yinfeng Li, Xiaopeng Xu, Ruipeng Li, Liyang Yu, and Qiang Peng, Advanced Materials, 36, No. 3: 2306990 (2024); https://doi.org/10.1002/adma.202306990
- Ebru Kondolot Solak and Erdal Irmak, RSC Advances, 13, No. 18: 12244 (2023); https://doi.org/10.1039/D3RA01454A
- Yesh Desh, International Research Journal of Natural and Applied Sciences, 11, Iss. 06: 38 (2024); https://www.aarf.asia/current/2024/Jul/zFkL1fEYjmFp0J2.pdf
- Jean Roncali and Ion Grosu, Advanced Science, 6, No. 1: 1801026 (2018); https://doi.org/10.1002/advs.201801026
- Scientists Fabricate All-Organic Solar Cell with Record 8.7% Efficiency (PV Magazine International); https://www.pv-magazine.com/2025/05/02/scientists-fabricate-all-organic-solar-cell-with-record-8-7-efficiency/
- Fatima H. Malk, Alyaa Abdul Hasan Abdul Karem, and E. H. Al-Tememe, MINAR International Journal of Applied Sciences and Technology, 4, No. 4: 174 (2022); https://doi.org/10.47832/2717-8234.13.16
- J. Bellino, Organic Solar Cells. Engineering LibreTexts (Davis: University of California, Department of Chemical Engineering and Materials Science: 2016); https://eng.libretexts.org/Bookshelves/Materials_Science/Supplemental_Modules_(Materials_Science)/Materials_and_Devices/Organic_Solar_Cells
- Kui Jiang, Jie Zhang, Zhengxing Peng, Francis Lin, Shengfan Wu, Zhen Li, Yuzhong Chen, He Yan, Harald Ade, Zonglong Zhu, and Alex K.-Y. Jen, Nature Communications 12: Article No. 468 (2021); https://doi.org/10.1038/s41467-020-20791-z
- Suraj Manikandan, Dominik Bäuerle, Eswaran Jayaraman, Elisabet Romero, Morten Madsen, and Jens Wenzel Andreasen, ChemRxiv, 2: version 1 (2024); https://doi.org/10.26434/chemrxiv-2024-dmd6l
- M. C. Scharber and N. S. Sariciftci, Progress in Polymer Science, 38, No. 12: 1929 (2013); https://doi.org/10.1016/j.progpolymsci.2013.05.001
- Organic Solar Cells: An Introduction to Organic Photovoltaics (Ossila); https://www.ossila.com/pages/organic-photovoltaics-introduction
- Yujuan Huang, Longlong Zhang, and Yuying Hao, Physical Chemistry Chemical Physics, 23, No. 39: 22685 (2021); https://doi.org/10.1039/D1CP03686F
- Qiaoshi An, Fujun Zhang, Jian Zhang, Weihua Tang, Zhenbo Deng, and Bin Hu, Energy & Environmental Science, 9, No. 2: 281 (2016); https://doi.org/10.1039/C5EE02641E
- Introduction to Ternary Organic Solar Cells (Ossila); https://www.ossila.com/pages/intro-to-ternary-organic-solar-cells
- Marcella Günther, Negar Kazerouni, Dominic Blätte, Jose Dario Perea, Barry C. Thompson, and Tayebeh Ameri, Nature Reviews Materials, 8, No. 7: 456 (2023); https://doi.org/10.1038/s41578-023-00545-1
- Jianqiu Wang, Zhong Zheng, Pengqing Bi, Zhihao Chen, Yafei Wang, Xiaoyu Liu, Shaoqing Zhang, Xiaotao Hao, Maojie Zhang, Yongfang Li, and Jianhui Hou, National Science Review, 10, No. 6: nwad085 (2023); https://doi.org/10.1093/nsr/nwad085
- Hongtao Wang, Zhuohan Zhang, Jiangsheng Yu, Po-Chen Lin, Chu-Chen Chueh, Xin Liu, Shun Guang, Shenya Qu, and Weihua Tang, ACS Applied Materials & Interfaces, 12, No. 19: 21633 (2020); https://doi.org/10.1021/acsami.0c03484
- Xiaoling Ma, Anping Zeng, Jinhua Gao, Zhenghao Hu, Chunyu Xu, Jae Hoon Son, Sang Young Jeong, Caixia Zhang, Mengyang Li, Kai Wang, He Yan, Zaifei Ma, Yongsheng Wang, Han Young Woo, and Fujun Zhang, National Science Review, 8, No. 8: nwaa305 (2021); https://doi.org/10.1093/nsr/nwaa305
- Bing Zheng, Xiaoling Ma, Yuchen Yue, Wenhao Peng, Han Shen, Fujun Zhang, Jingxia Wang, Panfeng Gao, and Lijun Huo, Advanced Functional Materials, 35, Iss. 33: 2500148 (2025); https://doi.org/10.1002/adfm.202500148
- Xu Ding and Zhenye Li, Journal of Polymer Science, 61, No. 23: 3022 (2023); https://doi.org/10.1002/pol.20230432
- Donghwan Yun, Song Xuyao, Seul-Yi Lee, Vivek Vishal Sharma, Huan Li, Soo-Jin Park, Yun-Hi Kim, and Gi-Hwan Kim, ACS Applied Energy Materials 7, No. 3: 1243 (2024); https://doi.org/10.1021/acsaem.3c02876
- Ruijie Ma, Cenqi Yan, Jiangsheng Yu, Tao Liu, Heng Liu, Yuhao Li, Jian Chen, Zhenghui Luo, Bo Tang, Xinhui Lu, Gang Li, and He Yan, ACS Energy Letters, 7, No. 8: 2547 (2022); https://doi.org/10.1021/acsenergylett.2c01364
- Tandem Solar Cell (Ossila); https://www.ossila.com/pages/tandem-solar-cells
- Brianna L. Greenstein and Geoffrey R. Hutchison, The Journal of Physical Chemistry C, 127, No. 13: 6179 (2023); https://doi.org/10.1021/acs.jpcc.3c00267
- Jan A. Mayer, Ton Offermans, Marek Chrapa, Martin Pfannmöller, Sara Bals, Rolando Ferrini, and Giovanni Nisato, Optics Express, 26, No. 6: A240 (2018); https://doi.org/10.1364/OE.26.00A240
- Xin Jiang, Shucheng Qin, Lei Meng, Guorui He, Jinyuan Zhang, Yiyang Wang, Yiqiao Zhu, Tianwei Zou, Yufei Gong, Zekun Chen, Guangpei Sun, Minchao Liu, Xiaojun Li, Felix Lang, and Yongfang Li, Nature, 635, No. 8040: 860 (2024); https://doi.org/10.1038/s41586-024-08160-y
- Zhiyuan Cai, Jia Sun, Huiling Cai, Yuehao Gu, Rongfeng Tang, Changfei Zhu, Paifeng Luo, and Tao Chen, Energy Materials and Devices, 2, No. 1: 9370027 (2024); https://doi.org/10.26599/EMD.2024.9370027
- Ling Liu, Zuo Xiao, Chuantian Zuo, and Liming Ding, Journal of Semiconductors, 42, No. 2: 020501 (2021); https://doi.org/10.1088/1674-4926/42/2/020501
- Cinthya Anrango-Camacho, Karla Pavón-Ipiales, Bernardo A. Frontana-Uribe, and Alex Palma-Cando, Nanomaterials, 12, No. 3: 443 (2022); https://doi.org/10.3390/nano12030443
- Qi Chen, Cheng Wang, Yaowen Li, and Liwei Chen, Journal of the American Chemical Society, 142, No. 43: 18281 (2020); https://doi.org/10.1021/jacs.0c07439
- Md. Aatif and J. P. Tiwari, RSC Advances, 10, No. 69: 42305 (2020); https://doi.org/10.1039/D0RA08093D
- Yuxin Wang and Sin Tee Tan, Highlights in Science, Engineering and Technology, 12: 99 (2022); https://doi.org/10.54097/hset.v12i.1411
- Tianyu Kong, Genjie Yang, Pu Fan, and Junsheng Yu, Polymers, 15, No. 8: 1875 (2023); https://doi.org/10.3390/polym15081875
- Yujie Xu, Hang Zhou, Pengyi Duan, Baojie Shan, Wenjing Xu, Jian Wang, Mei Liu, Fujun Zhang, and Qianqian Sun, Molecules, 27, No. 19: 6363 (2022); https://doi.org/10.3390/molecules27196363
- Wei Liu, Jun Yuan, Can Zhu, Qingya Wei, Songting Liang, Huotian Zhang, Guanhaojie Zheng, Yunbin Hu, Lei Meng, Feng Gao, Yongfang Li, and Yingping Zou, Science China Chemistry, 65, No. 7: 1374 (2022); https://doi.org/10.1007/s11426-022-1281-0
- Yu Han, Jiehao Fu, Zhiwei Ren, Jiangsheng Yu, Qiong Liang, Zhihang Xu, Xiyun Xie, Dongyang Li, Ruijie Ma, Menghua Cao, Yonggui Sun, Chen Yang, Jiaqi He, Xiaoming Chang, Kuan Liu, Patrick W. K. Fong, Jiaming Huang, Heng Liu, Zhike Liu, Dongfang Xu, Lei Cheng, Jiyao Zhang, Guang Yang, Xinhui Lu, Ye Zhu, Qidong Tai, Qianqian Lin, Hanlin Hu, Yang Yang, and Gang Li, Nat. Energy, 10, Iss. 4: 513 (2025); https://doi.org/10.1038/s41560-025-01742-8
- Zicheng Fan, Yanbin Wang, Shengang Xu, Shuhan Hou, Changlong Zhuang, and Biaobing Wang, Solar Energy, 231: 732 (2022); https://doi.org/10.1016/j.solener.2021.12.009